Kryzys płynności nie musi oznaczać końca firmy. Prawo restrukturyzacyjne daje przedsiębiorcy narzędzia, by porozumieć się z wierzycielami i dalej prowadzić działalność. Warunek jest jeden: trzeba po nie sięgnąć odpowiednio wcześnie.1
Dwie różne logiki
Upadłość służy zaspokojeniu wierzycieli w możliwie najwyższym stopniu — co do zasady przez spieniężenie majątku dłużnika. Zarząd majątkiem przejmuje syndyk.
Restrukturyzacja ma uniknąć upadłości przez zawarcie układu z wierzycielami: rozłożenie długów na raty, ich częściowe umorzenie, odroczenie terminów albo konwersję wierzytelności na udziały. Skorzystać z niej może dłużnik niewypłacalny, ale też taki, któremu niewypłacalność dopiero grozi.
Cztery postępowania restrukturyzacyjne
| Postępowanie | Kiedy się sprawdza | Kto zarządza majątkiem |
|---|---|---|
| O zatwierdzenie układu | Dłużnik ma szansę porozumieć się z większością wierzycieli; potrzebuje szybkiej i mało sformalizowanej ścieżki. | Dłużnik, wspierany przez nadzorcę układu |
| Przyspieszone układowe | Wierzytelności sporne nie przekraczają 15% sumy wierzytelności uprawniających do głosowania. | Dłużnik pod nadzorem nadzorcy sądowego |
| Układowe | Wierzytelności sporne przekraczają 15% — spisu i sporów nie da się rozstrzygnąć „szybką ścieżką”. | Dłużnik pod nadzorem nadzorcy sądowego |
| Sanacyjne | Potrzebna jest głęboka naprawa przedsiębiorstwa, np. odstąpienie od niekorzystnych umów. | Co do zasady zarządca |
Postępowanie o zatwierdzenie układu
Najczęściej wybierane. Dłużnik zawiera umowę z nadzorcą układu, sam zbiera głosy wierzycieli, a sąd jedynie zatwierdza przyjęty układ. Obwieszczenie o otwarciu postępowania daje ochronę przed egzekucją — maksymalnie na cztery miesiące, jeśli w tym czasie nie zostanie złożony wniosek o zatwierdzenie układu.
Przyspieszone postępowanie układowe i postępowanie układowe
Postępowania sądowe, w których dłużnik co do zasady zachowuje zarząd własny pod nadzorem nadzorcy sądowego. O wyborze decyduje przede wszystkim udział wierzytelności spornych.
Postępowanie sanacyjne
Najszersze narzędzia, w tym możliwość odstąpienia od umów wzajemnych za zgodą sędziego-komisarza. W zamian dłużnik co do zasady traci zarząd — przejmuje go zarządca.
Kiedy układ jest przyjęty
Układ zostaje przyjęty, jeżeli opowie się za nim większość głosujących wierzycieli, mających łącznie co najmniej dwie trzecie sumy wierzytelności przysługujących głosującym wierzycielom. Gdy wierzyciele są podzieleni na grupy, liczy się większość w każdej grupie — z wyjątkami przewidzianymi w ustawie.2
Dobry układ to taki, który wierzyciel przyjmuje, bo daje mu więcej niż upadłość dłużnika — i potrafi to policzyć.
Kiedy upadłość jest lepszym wyjściem
Restrukturyzacja nie jest celem samym w sobie. Jeżeli przedsiębiorstwo nie ma realnej zdolności do generowania przychodów, a propozycje układowe nie dają wierzycielom więcej niż likwidacja — uczciwszym i bezpieczniejszym rozwiązaniem bywa wniosek o upadłość. Dla członków zarządu liczy się przede wszystkim to, by decyzja zapadła we właściwym czasie.
Pierwsze kroki
- Aktualny spis wierzycieli i wierzytelności — z podziałem na sporne i bezsporne.
- Prognoza przepływów pieniężnych na najbliższe miesiące.
- Wstępne propozycje układowe dla poszczególnych grup wierzycieli.
- Analiza, które postępowanie daje potrzebną ochronę — i w jakim czasie.
Artykuł ma charakter informacyjny i odzwierciedla stan prawny na dzień publikacji. Nie stanowi porady prawnej — w konkretnej sprawie decydują dokumenty, terminy i okoliczności.
